تاثیر بازی های رایانه‌ای بر آموزش مفاهیم به دانش‌آموزان

آموزش / فرزندپروری / بازی

بازی موثرترین و اصلی‌ترین راه یادگیری برای کودکان است. بنابراین با برنامه‌ریزی هدفمند از بازی و تاثیر بازی ها می‌توان برای آموزش موضوع‌های مختلف علمی، مهارت‌های اجتماعی، اصول اخلاقی، رفتاری و ارزش‌ها و باورهای اجتماعی سود جست. در طی چند سال اخیر در حیطه تعلیم و تربیت گرایش به سمت بازی‌های رایانه‌ای و دیجیتال ارایه می‌شوند. بازی‌های رایانه‌ای، از مظاهر پیشرفت فناوری‌ اطلاعات و ارتباطات در زمینه آموزش است.

در دهه اخیر، رویکردهای سنتی یادگیری با ظهور فناوری‌های جدید نظیر فناوری رایانه، دستخوش تغییرات اساسی شده است. امروزه اقدامات در بیشتر کشورها برای استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات در امر آموزش دانش‌آموزان انجام شده است. یکی از نمودهای بارز رسانه آموزشی، بازی‌های رایانه‌ای و تاثیر بازی‌ها بر دانش‌آموزان می‌باشد.

ویژگی‌های همه جانبه و انگیزشی بازی‌های رایانه‌ای با کمک به حفظ علاقه و تشویق دانش‌آموزان بر موضوعات خاص در محیط‌های آموزشی رسمی و غیررسمی موثر واقع شده‌اند. مطالعات اخیر نشان می‌دهد که محیط‌های یادگیری مبتنی بر بازی توجه دانش‌آموزان را جلب کرده و تاثیر بازی ها موجب افزایش انگیزه آن‌ها میشود.

عمده‌ترین مزایای آموزشی یادگیری مبتنی بر بازی، شامل عواملی چون، تشویق فراگیران به رویکرد حل مساله در یادگیری، ارتقا شکل مفاهیم در نتیجه افزایش درک و فهم یادگیرنده درباره موضوع، پرورش یادگیری تعاملی در میان دانش‌آموزان و افزایش نگهداری اطلاعات از طریق یادگیری مبتنی بر بازی‌ است.

بازی‌های رایانه‌ای شیوه‌ای جذاب برای یادگیری هستند و فضایی امن و بی‌خطر فراهم می‌کنند تا یادگیرندگان بدون ترس از عواقب، در دنیای واقعی تصمیم بگیرند و خطا کنند. از سوی دیگر، بازی‌ها می‌توانند بازی کننده را با چالش‌های متنوع رو به رو کرده و مسیر پیشرفت یادگیرنده را برای وی ملموس نمایند.

آنچه بازی‌ها و شبیه سازها را به چنین ابزار قدرتمندی برای ارایه آموزش‌‌های کلاسی تبدیل کرده، این است که بازی‌ها با جدیدترین اصول اثبات شده در زمینه اثربخشی یادگیری تطابق دارند و تاثیر بازی ها در بازیکنان به وضوح به اثبات رسیده است. یادگیری حاصل از یک بازی جدی، ناخودآگاه و به شدت اثربخش است.

بازی‌های رایانه‌ای یک نوع سرگرمی می‌باشند که به منظور دستیابی به اهداف معین و خاصی طراحی شده و قواعد خاصی دارند. بازی‌های رایانه‌ای برنامه‌های نرم افزاری تعاملی هستند که عمدتا با هدف سرگرمی به وجود آمده‌اند. این بازی‌ها به بازی‌هایی اشاره دارد که از طریق رایانه‌‌های شخصی یا کنسول‌های بازی انجام می‌شود و انجام آن مستلزم پردازش سریع اطلاعات منطقی و فوق العاده سریع است.

در برخی از این بازی‌های رایانه‌ای کاربران با قوانین و اصول ریاضیات، فیزیک، شیمی، زیست‌شناسی و کاربرد آن‌ها آشنا می‌شوند. آموزش الکترونیکی، شیوه خودآموزی است که محدودیت‌های زمان و مکان را درمی‌نوردد. انعطاف پذیری این شیوه آموزشی موجب گردیده که مواد آموزشی آن در حیطه گوناگونی تدوین شوند.

از تاثیر بازی ها بر روی دانش‌آموزان نمی‌توان غافل شد چا که تاثیرات مثبت بسیاری به همراه دارند. این تاثیرات مثبت بیشتری بر روی یادگیری دانش‌آموزان است و تاثیر بازی ‌های رایانه‌ای بر روی دانش‌آموزان ضعیف، بیشتر از دانش‌آموزان قوی است.

تاثیر بازی های رایانه‌ای به عنوان ابزارهای انگیزشی قوی برای دروس ریاضی

ریاضی ساختار ذهن بشر و یک شاخه علمی خاص است. علی رغم حوزه‌های وسیع کاربرد آن، ریاضی و تفکر وابسته به ریاضیات در سراسر دنیا امری بغرنج تلقی می‌شود و تدریس آن هم معمولا کار سختی به شمار می‌رود. این دشواری، هم از لحاظ ساختار آن، پیش داوری و ترس درباره آن می‌باشد. بر اساس عقیده موجود در خصوص برخی فعالیت‌ها در بازی‌های رایانه‌ای، بازی‌ها می‌توانند هماهنگی چشم و دست را افزایش دهند، یا مهارت‌های ویژه برای تجسم فضایی یا ریاضیات را به دانش‌آموزان بیاموزد.

بازی‌های آموزشی رایانه‌ای می‌توانند وسیله‌ای برای افزایش اطلاعات عمومی باشند و تاثیر بازی ها می‌تواند منجر به افزایش سواد رایانه‌ای شود. گروهی از محققان بر این عقیده‌اند که بازی‌ها، کاربر را وادار می‌کند از هر دو نیمکره مغز استفاده کند و هر دو را تقویت کند. فراگیری بهتر مفاهیم عددی، تعقیب مسیر اعداد، چرخش اشکال هندسی و تقویت هوش فضایی از جمله کارکردهای کره سمت راست مغز هستند که به راحتی با بازی تقویت می‌شوند.

در تدریس ریاضی، فناوری و بازی‌های رایانه‌ای برای تغییر واژه‌های ریاضیات انتزاعی به عینی و حذف یا حداقل کاهش اضطراب نسبت به ریاضی مهم هستند. همچنین کاربرد و تاثیر بازی ‌های رایانه‌ای، مزیت‌هایی را برای معلمان به همراه دارد:

  • تاثیر بازی در افزایش انگیزه یادگیری دانش‌آموزان
  • تاثیر بازی ها در آسان کردن درک و فهم موضوعات پیچیده
  • تاثیر بازی ها در یادگیری متفکرانه
  • از طریق بازخوردی که به دانش‌آموزان می‌دهد و مهارت خودتنظیمی وی را تقویت می‌کند.

تاثیر بازی ‌های رایانه‌ای و آموزش قوانین فیزیک

به منظور فهم قانون نیوتن می‌توان از بازی‌های رایانه‌ای بهره برد. در این بازی، کاربران با مجموعه‌ای از مسائل در مورد حرکت و نیرو رو به رو می‌شدند و باید بر مبنای قوانین نیوتن با آن برخورد می‌کردند تا به مرحله بعدی بروند، در نتیجه با انجام بازی خیلی بهتر از روش‌های دیگر قانون حرکت نیوتن را درک می‌کردند.

تاثیر بازی ‌های رایانه‌ای و آموزش تاریخ

استفاده از بازی بهترین وسیله برای درک تاریخ است. در تحقیقی تحت عنوان طراحی بازی‌های رایانه‌ای و آموزش اشاره شده است که بازی‌ها کاربران را برانگیخته می‌کنند و می‌توان عناصر اصلی بازی( روایت، محتوا، هدف‌ها، قوانین، نشانه‌های چند حسی) را به بازی‌ها افزود تا یادگیری را برای کاربران در سنین مختلف آسان‌تر و سریع‌تر کند.

این موضوع حقیقت ندارد که ما تنها یک زندگی داریم!

امروزه نقش فناوری اطلاعات در عرصه‌های مختلف بر هیچکس پوشیده نیست و آموزش نیز از مباحثی است که توسط فناوری اطلاعات دستخوش تغییرات زیادی شده است. پس ما با استفاده از بازی‌های رایانه‌ای می‌توانیم هر قدر بخواهیم زندگی‌های بیشتری را با روش‌های گوناگون تجربه کنیم.

آیا بازی‌های رایانه‌ای خود یک روش مستقل آموزشی هستند؟

شاید نتوان گفت که بازی یک روش مستقل آموزشی است که به تنهایی می‌تواند در محافل آموزش و پرورش مورد استفاده قرار گیرد. اما، می‌تواند یک مکمل و تقویت کننده مناسب و کارا باشد.  جدا از این، به راحتی می‌توان در محافل دیگر(غیر از آموزش و پرورش) از بازی‌ها به عنوان یک روش مستقل یادکرد که می‌تواند در زمینه‌های بیماری‌ها، بهداشت و درمان، محیط زیست، تاریخ، فرهنگ‌سازی، دین و حتی زبان و به‌طور کلی در همه جوانب مختلف زندگی به کاربر کمک کند و اطلاعات وسیعی در زمینه های یاد شده به کاربر بدهد و تاثیر بازی ها در زندگی آنان را مشاهده کرد.

جایگاه و تاثیر بازی‌های رایانه‌ای در آموزش و پرورش

همه متخصصان تکنولوژی آموزشی متفق‌القول استفاده از رایانه را در کلاس یا خارج از کلاس به عنوان یک ابزار آموزشی مناسب برای یادگیری توصیه می‌کنند. و امروزه از رایانه‌ها و فناوری‌های مرتبط در بسیاری از مدارس در سراسر جهان استفاده می‌گردد و در سال‌های اخیر استفاده از رایانه‌ و بازی‌های رایانه‌ای در آموزش و پرورش برای یادگیری مفهومی تر به‌طور چشم گیری افزایش یافته است. از تاثیر بازی های مختلف در زندگی دانش‌آموزان هرگز نباید غافل شد.