ابزارهای دیجیتالی و هوشمند

ابزارهای دیجیتالی را به فرصت تبدیل کنید

آموزش / فرزندپروری / خانواده خوب دیجیتالی

فرزندپروری در عصر دیجیتال

نسلی که بین سال‌های ۱۹۹۵ و ۲۰۱۲ متولد شده‌اند را نسل iGen می‌نامند که مشخصه‌ آن‌ها اعتیاد به ابزارهای دیجیتالی، اسمارت‌فون‌ها یا تلفن‌های هوشمند است. به طوری که خاطره زیادی از دوران پیش از ابداع اینترنت ندارند و از ابتدا با تکنولوژی‌های نوین، بزرگ شده‌اند؛ به همین دلیل به کودکان نسل جدید بومی‌های دیجیتال یا تلفن هوشمند گفته می‎شود.

در سال‌های اخیر، میانگین سنی که کودکان برای اولین بار صاحب یک تلفن هوشمند می‌شوند، حدود ۱۰ سالگی است و در سنین ۱۲ تا ۱۷ سالگی، حدود ۸۰ درصد نوجوانان از تلفن هوشمند استفاده می‌کنند.

ابزارها و تکنولوژی‎های جدید، فرصت انجام فعالیت‌هایی را در اختیار ما قرار می‌دهند که زمانی آرزوی آن‌ها را داشتیم و از سوی دیگر، شرایط پرورش فرزندان و مراقبت از آن‌ها را نیز تغییر می‌دهند. والدین امروزی، اولین نسل بومی‌های دیجیتال را پرورش می‌دهند و این در حالی است که خودشان از گروه مهاجران دیجیتالی به شمار می‌آیند. یعنی در سنین بالاتر، استفاده از ابزارهای دیجیتالی و هوشمند را آغاز کرده‌‍‌اند.

بنابراین به دلیل اینکه بسیاری از کودکان در عصر حاضر، دسترسی بی‌نظیری به اطلاعات، سرگرمی‌‎ها و ارتباطات دارند، والدین باید دنیای دیجیتال و مفاهیم پرورش کودکانشان در این دنیا را درک کرده تا بتوانند مشکلات مرتبط با آن را حل کنند.

ما نمی‌توانیم کودکان خود را با دست خالی و تنها با ابزارهای دیجیتالی به دنیای تکنولوژی بفرستیم. بلوغ و پختگی برای دیجیتالی شدن اهمیت زیادی دارد. والدین، بهترین افرادی هستند که می‌توانند این پختگی را در کودکانشان ایجاد کنند؛ در دنیایی که کودکان دیجیتالی، رشد می‌کنند و پرورش می‌یابند، بسیار اهمیت دارد که والدین به آن‌ها کمک کنند تا راه‌های استفاده سالم از ابزارهای دیجیتال و تکنولوژی روز را یاد بگیرند. نه اینکه کودکان را از استفاده از ابزارهای دیجیتالی محروم کنند.

ابزارهای دیجیتالی ترسناک نیستند

به یاد داشته باشید که فرزندان شما ممکن است در هنگام استفاده از ابزارهای دیجیتالی دچار اشتباه شوند؛ در این صورت سعی کنید با آن‌ها همدلی کرده و اشتباه آن‌ها را به فرصت یادگیری تبدیل کنید. اما در مواقعی که رفتارهای پرخطری مشاهده کردید، از مشاور خانواده در این خصوص کمک بگیرید.

در درجه اول، یک ابزار دیجیتال خوب باید برای شما و فرزندانتان کارایی داشته و با ارزش‌های خانوادگی و سبک فرزندپروری شما متناسب باشد.

زمانی که از تکنولوژی به صورت هوشمندانه و با تفکر استفاده شود، می‌تواند کیفیت زندگی را افزایش دهد. اما وقتی بدون فکر و برنامه از ابزارهای دیجیتالی استفاده شود، ممکن است جای بسیاری از فعالیت‌های مهم از جمله تعامل مستقیم، وقت گذراندن با خانواده، بازی‌های بیرون از خانه، ورزش، خواب و … را بگیرد.

علاوه بر این، شما باید با تکنولوژی روز و شبکه‌‎های اجتماعی مثل محیط واقعی رفتار کنید.

باید شیوه‌های فرزندپروری مشابهی را هم در محیط واقعی و هم در محیط مجازی به کار ببرید. برای کودکان خود محدودیت تعیین کنید و از آن‌ها بخواهید که از این محدودیت‌ها پیروی کنند. از سوی دیگر، دوستان واقعی و آنلاین کودکان خود را بشناسید. بدانید که فرزندانتان از کدام پلتفرم‌ها، نرم افزارها و برنامه‌‎ها استفاده می‌کنند، کدام سایت‎ها را می‌بینند و چه فعالیت‌های آنلاینی انجام می‌دهند.

یکی دیگر از فعالیت‎هایی که والدین می‌توانند انجام دهند، این است که نباید فرزندان کم سن خود را هنگام کار با ابزارهای الکترونیک تنها بگذارند. کودکان خود را در هنگام استفاده از ابزارهای دیجیتال همراهی کنید. همراهی به این معنا که با هم ببینید، با هم بازی کنید و با هم در فعالیت‎ها مشارکت داشته باشید؛ چرا که این همکاری‌ها ارتباطات اجتماعی را تقویت می‎کند و پیوند و رابطه بین والد و فرزند و همچنین یادگیری را افزایش می‎دهد.

اگر فرزندتان در تبلت، لپتاپ یا گوشی تلفن هوشمند، خود به تماشای برنامه‌های کارتونی می‌پردازد یا بازی می‎کند، شما هم با او بنشینید و تماشا کنید. چرا که می‌توانید از این طریق تجربیات زندگی مرتبط خود را با آن‌ها به اشتراک بگذارید و آن‌ها را به صورت غیر مستقیم راهنمایی کنید.

به جای اینکه فقط آن‌ها را منفعلانه نظارت کنید، با آن‌ها تعامل کنید.

زیرا که ارزش ارتباطات رو در رو و مستقیم برای رشد مهارت‎های زبانی بسیار ضروری است؛ به همین دلیل، جز در مواقع ضروری به کودکان خود اجازه ندهید که از وسایل هوشمند ارتباط جمعی برای ارتباط با پدر و مادربزرگ یا دوستانشان استفاده کنند.

به نکات زیر توجه داشته باشید:

  • در منزل خود مناطق بدون تکنولوژی داشته باشید. به عنوان مثال، تکنولوژی را از محل غذا خوردن، صحبت کردن و اتاق خواب‌ها حذف کنید.

  • از ابزارهای تکنولوژیکی به عنوان آرام ساز هیجانی استفاده نکنید؛ ابزارهای الکترونیکی برای آرام و ساکت نگاه داشتن کودکان بسیار موثر هستند، اما نباید تنها راهی باشند که کودکان به وسیله آن‌ها آرام می‌شوند. کودکان باید بیاموزند که چگونه هیجانات قوی خود را بشناسند و با آن‌ها کنار بیایند. باید بیاموزند که چگونه خود را سرگرم کنند تا کسل نشوند. همچنین باید یاد بگیرند که چگونه درباره مشکلات خود صحبت کنند.

  • شما می‌توانید به کودکان خود اجازه دهید از اپلیکیشن‌هایی استفاده کنند که به طور خاص برای آن‌ها طراحی شده‌اند. آن‌ها حتی می‌توانند به وسیله آن‌ها تکالیف خود را انجام دهند. هزاران اپلیکیشن آموزشی برای کودکان و نوجوانان طراحی شده است. شما باید تحقیق کنید که این اپلیکیشن‌ها، بازی‎ها و برنامه‎ها برای چه سنی مناسب هستند و اینگونه می‌توانید بهترین انتخاب را برای کودکانتان داشته باشید.

  • همچنین، می‌توانید اینترنت پرسرعت خانه را تا زمان نیاز خاموش نگاه دارید یا از ابزارهایی استفاده کنید که به شما کمک می‎کنند دستگاه‌های متصل به وای فای، مدت زمان مجاز اتصال آن‌ها و … را کنترل ‎‌کنید.

  • وقتی تلفن هوشمندی را در اختیار کودکان خود قرار می‌دهید، قرارداد یا مقرراتی از رفتارهای مورد انتظار خود تهیه کنید. از سوی دیگر، از کودکان خود بخواهید که اطلاعات ثبت نام یا ورود خود را در اختیار شما قرار دهند.

  • فرزندان شما باید بدانند که خصوصی کردن داده‎‌ها در این شبکه‎های اجتماعی لزوما آن‌ها را از آسیب حفاظت نمی‌کند و عکس‎ها، افکار و رفتارهایی که به صورت آنلاین به اشتراک می‎گذارند جزئی از سابقه هویتی آن‌ها محسوب می‎شود.

  • به کودکان خود هشدار دهید که وقتی محتوایی را در اینترنت به اشتراک می‎گذارند و آن را پاک می‎کنند، آن محتوا کاملا حذف نمی‎شود و ممکن است کسی از آن‌ها سو استفاده کند. پس به آن‌ها اطلاعات لازم را بدهید و سپس اجازه دهید که با آگاهی کامل از ابزارهای دیجیتالی استفاده کنند.

  • از سنین نوجوانی به فرزندان خود اجازه دهید که فعالیت‌های آنلاین داشته باشند. زیرا که این ارتباطات مجازی جزئی از الزامات رشد نوجوانان در عصر دیجیتال است. شبکه‌های اجتماعی می‌توانند به کودکان کمک کنند که فراتر از خود و جایگاه خود در جهان را جستجو و کشف کنند؛ اما باید مطمئن باشید که آن‌ها هم در جهان واقعی و هم آنلاین به صورت مناسب و درست رفتار می‌کنند.