تربیت جنسی در کودکان

مسئله تربیت جنسی کودکان در شبکه های اجتماعی

آموزش / فرزندپروری / اینترنت دوستدار کودک و نوجوان

در کنار مزیت­‌های غیر قابل انکاری که انقلاب فناوری عصر حاضر، بخصوص در حوزه رسانه‎­های دیجیتالی و شبکه­‌های اجتماعی در فضای مجازی در اختیار کاربران خود قرار داده است، از مباحث چالش برانگیزی که خطرات این حوزه به شمار می­‌آید نمی­‌توان گذشت. مسائلی مانند سوء استفاده جنسی را به عنوان یکی از همین خطرات نباید نادیده انگاشت و مورد غفلت قرار داد. تربیت جنسی در پیشگیری از وقوع خطراتی نظیر سو استفاده جنسی، از اقدام‌های حیاتی به شمار می‌رود که والدین و یا مربیان موظف به  انجام آن هستند.

با توجه به اینکه میانگین سنی کاربران اینترنت بسیار پایین بوده و کودکان و پس از آن، قشر سنی حساسی مانند نوجوانان را در بر می­‌گیرد، نگرانی خیل عظیمی از والدینی که فرزندانشان در دنیای مجازی با حجم زیاد اطلاعات مغروق هستند، بسیار قابل درک است.

در ابتدا آموزش والدین برای مراقبت از کودکانشان در شبکه‌های اجتماعی و سپس ارائه آموزش در حیطه تربیت جنسی کودکان و نوجوانان، آشنایی آنان با انواع سوء استفاد­ه­‌های جنسی و اخلاقی در این فضا در صدر اولویت پیشگیری از این نوع خطرات در فضای مجازی قرار می­‌گیرد.

‌به دلیل سهولت دسترسی کودکان به حجم زیادی از اطلاعات ناصحیح و نا­مناسب جنسی مانند: فیلم­­‌های پورن و غیر اخلاقی، تصاویر و عکس­‌های جنسی و هم­چنین نوشته­‌ها و مطالب کتبی نامناسب و امکان آسانی که این فضا برای تبادل این اطلاعات و اخبار بین افراد فراهم کرده است، نگرانی­‌ها بابت سلامت و تربیت جنسی کودک در رویارویی با هرزه­‌نگاران و فعالین اقدام­‌های مجرمانه جنسی در شبکه­های اجتماعی روز به روز در حال افزایش است. به گونه‌­ای که باید از تنها بودن کودک در این فضا و عدم وجود نظارت از سوی والدین برای پیشگیری از این خطرات جلوگیری نمود.

برقراری رابطه امن و گفتگو محورانه بین والدین و کودک

اولین و به تعبیری مهم­ترین عاملی که می‌­تواند به کودکان و نوجوانان به عنوان عنصری حافظتی در برابر خطرات محیط سایبری از آن یاد کرد، رابطه عمیق و فهیمانه‌­­ای است که باید بین والدین و فرزندان برای محقق شدن آموزش تربیت جنسی برقرار باشد. برای مثال هنگامی که کودک در تبلت خود به تصویری نامناسب برمی­‌خورد که نمی­‌داند چیست و یا غریبه‌­ای در فضای مجازی به او پیامی می­‌دهد و یا درخواستی را با وی مطرح می‌­کند، یا حتی خود کودک سوالی را از سر کنجکاوی­اش می­‌پرسد، لازم است که والدین در وهله­‌ی اول برخورد مناسب، پذیرا و همدلانه داشته باشند و این گوش شنوا بودنشان و آغوش بازی که از خود نشان می­‌دهند، بذر اعتمادی را در یک رابطه دوسویه بین والدین و فرزند پایه ریزی می­‌کند که اگر در آینده نیز به مشکلی برخورد، با والدین درمیان بگذارد.

همین امر دست کنترل و نظارت را برای والدین بازتر نگه می­‌دارد و این رابطه امن، فضای پذیراتری را همچنین برای کودکان بوجود می­‌آورد. این فضا باعث می‌شود تا فرزندان راحت‌تر و با مقاومت کمتری نسبت به تذکرات و نکاتی که والدین مطرح می­‌کنند، اهمیت قائل شوند. آن‌ها جرات پیدا می‌کنند تا با خیال راحت اطلاعات و یا به تعبیری رازهایی را که کلاهبرداران اخلاقی به آن‌ها می­‌گویند با کسی درمیان نگذارند وگرنه تهدید می‌­شوند را با والدین خود در میان بگذارند.

هم چنین باعث می­‌شود که حس ناخوشایندی از اعمال نظارت والدین نداشته باشند و این نکته بسیار حائز اهمیت است که در این موقعیت پیش آمده آن‌ها را از استفاده اینترنت و وسایل دیجیتالی­‌شان محروم نکنند.

آموزش مفهوم حریم شخصی

در قالب این رابطه امن فرزند-والدینی به کودکان باید در مورد حریم شخصی­شان در فضای مجازی نکاتی را متذکر شد. اینکه اینترنت یک فضای جمعی بی مرز است و به محض وصل شدن به آن دیگر تنها نیستند. کلاهبرداران مجازی و بسیار ماهر می‌توانند موقعیت مکانی و سایر جزئیات دیگر را شناسایی کنند و یا حتی به ریز اطلاعات دستگاه گوشی و یا تبلت کودک وارد شوند و داده‌­­های پاک شده‌­ای مانند عکس­‌ها و فیلم­ را بازیابی کنند و به آن‌هادسترسی داشته باشند و در مسائل غیر اخلاقی و جنسی از آن‌هاسوء استفاده کنند.

بنابراین اقناع کودک برای اینکه حریم شخصی خود را حفظ کند و از ذکر اطلاعات شخصی مانند نام دقیق، سن، مدرسه و آدرس منزل و از ارسال عکسی از خود به غریبه­‌ها در فضای مجازی جلوگیری نماید، اولین اقدام پیشگیرانه در حفظ سلامت و تربیت جنسی آن‌هاست که توسط والدین درباره انواع قلدری­‌های جنسیِ این فضا به فرزندانشان آموزش داده می­‌شود.

تعیین قانون و وجود حق نظارت از سوی والدین

از آنجایی که درکودکان تشخیص مطالب خوب از بد به دلیل رشد شناختی محدودشان سخت­تر است، تعیین قوانین نظارتی و مقرراتی برای نحوه چگونگی استفاده از وسایل دیجیتالی می‌­تواند اقدامی مثبت در تربیت جنسی آن‌ها باشد. یکی از این قوانین حق نظارت والدین است که می‌­توانند تاریخچه و کلید واژه­ه‌ایی را که کودک، آن‌ها را در گوشی و یا تبلت خود جستجو کرده است را در قسمت ذخیره تاریخچه مرورگر بررسی کنند.

همچنین از گذرواژه­‌های آن‌ها و یا سایر اکانت­‌های جعلی کودک آن‌ها را دارد و یا حتی اگر عکس و یا مطلب جنسی را به اشتراک گذاشته اند (زیرا این دسته از کودکان اولین الویت طعمه برای سوءاستفاده­‌گران جنسی می‌­باشند) اطلاع داشته باشند. برای به نتیجه رسیدن این هدف که از عوامل پیشگیرانه در تربیت جنسی کودکان در فضای مجازی است، حتی می‌توان از نرم افزارهایی که مخصوص فیلتر کردن سایت­‌های نامناسب با توجه به سن کودک هستند، استفاده کرد.

نرم افزارهای حفاظتی که با دانلود و نصب آن‌ها بر گوشی همراه و یا تبلت کودکان محتوای نامناسب را شناسایی کرده و به صورت خودکار و طبق تنظیماتی که والدین در آن‌ها اعمال کرده‌­اند، از به نمایش گذاشتن آن‌هاجلوگیری می­‌کند.

ملاقات­‌های مجازی و ساعت خواب

یکی دیگر از قوانینی که در استفاده از فضای مجازی در جهت تربیت جنسی کودکان باید مد نظر داشت، این است که با هیچ دوست مجازی و یا فرد غریبه­‌ای که با وی صحبت کرده است نمی­‌تواند دیدار حضوری و به صورت تنهایی داشته باشد و حتی در موارد استثنا نیز فقط می‌­تواند در فضاهای عمومی این ملاقات رقم بخورد و یا بنا به خطرات ذکر شده نباید برای ایجاد رابطه­ دوستانه از خود و خانواده­‌اش عکس یا فیلمی را با او به اشتراک بگذارد.

آسیب پذیرترین قشر در فضای مجازی که به دلیل غلیان و غلبه هیجانات مربوط به سنشان در معرض خطرات جنسی قرار دارند، کودکان و نوجوانان هستند. در صورتی که به مسئله تربیت جنسی آنان توجه نشود و آن‌ها در معرض این سوء استفاده قرار بگیرند، ممکن است به بلوغ زودرس آن‌ها منجر شده و یا در زندگی آتی آنان مشکلات و تداعی­‌های تلخی به همراه داشته باشد.

بنابراین تنظیم وقت خواب در این سن می­‌تواند از دیگر قوانینی باشد که توسط والدین به صورت مقتدرانه در خانه به اجرا در م‌ی­آید. کودکان اجازه ندارند هنگام خواب که تنها هستند و دیرتر از ساعات پایانی مانند ده و یازده شب از وسایل دیجیتالی‌شان استفاده کنند. این امر فرصت نظارتی والدین را جهت افزایش سلامت و تربیت جنسی فرزندان بالاتر می‌­برد. زیرا اغلب گفتگوهایی با درون مایه جنسی از سوی افراد غریبه با کودک در همین ساعات رخ می‌­دهد.

حفاظت از اندام­‌های خصوصی با توجه به شناسایی احساسات؛ عنصری کلیدی در آموزش تربیت جنسی کودکان

همان گونه که در مورد نوع فعالیت متناسب با سن کودک و نوجوان (وب گردی، بازی، چت کردن و ارسال ایمیل و…) از سوی والدینشان به آن‌ها توصیه­‌هایی می­‌شود، می‌­توان متناسب با سن او، تربیت جنسی و آموزش آن را شروع کرد. این کار به این منظور صورت می‌گیرد که او را در برابر اطلاعات ناصحیحی که در این باره به وی در هر رابطه­ جدا از خانواده داده می‌­شود مسلح کرد.

آغاز سن آموزش و تربیت جنسی را می­‌توان از ۵ سالگی (بنا بر پختگی عقلی، نوع بازی‌ها و کنجکاوی‌ها و میزان و سطح آمادگی) دانست که درباره اندام­‌های خصوصی و تفاوت ظاهری آن در زن و مرد برای او توضیحاتی داده شود و همچنین بیان مسئولیتی که کودک در قبال اندام‌­های خصوصی‌­اش دارد که جز پدر و مادر و دکتر (کسی که در صورت لزوم با اجازه والدین) فرد دیگری حق نگاه کردن، صحبت کردن درباره­ آن و حتی لمس آن را ندارد و اگر فردی اندام خصوصی­‌اش را به کودک نشان دهد این امر نشان دهنده آن است که این فرد قابل اطمینان نیست و چه در محیط فیزیکی و فضای مجازی باید از وی دوری نمود و یا به سرعت این موضوع را با بزرگسالی قابل اعتماد در میان گذاشت.

یکی دیگر از نکات ملموسی که در تربیت جنسی به کودک کمک می­‌کند که فرد سوء استفاده کننده را از غیر تشخیص دهد، شناسایی و توجه به احساسی است که در حین گفتگو با فرد مورد نظر دارد. اگر احساس ناخوشایندی مانند معذب بودن، شرمساری و ناراحتی از پیام آن فرد دارد، نشان دهنده آن است این فرد شخص قابل اعتمادی نخواهد بود.

آموزش تربیت جنسی مبتنی بر سن فرزند، می­‌تواند گام به گام جلوتر رفته و گسترده‌­تر شود تا نقش پررنگ‌تر و پیشگیرانه‌تری را از آسیب­‌های جدی ایفا کند.

برای دانش بیشتر، اینجا را کلیک کنید.