گیمیفیکیشن یا بازی‌وار سازی

گیمیفیکیشن؛ بازی‌وار سازی با آموزش

آموزش / فرزندپروری / بازی

خواندن کتاب، فعالیتی است که بسیاری از کودکان در طول سال‌های مدرسه با آن مبارزه می‌کنند؛ این در حالی است که بدون ایجاد پایه درست، مطالعه کردن می‌تواند تبدیل به یک عمل آزار دهنده شود. به همین دلیل، کارشناسان برای ترغیب کودکان به کتاب خواندن، از روش‌هایی نظیر گیمیفیکیشن استفاده کرده‌اند که زمینه سرگرمی داشته باشند. یکی از اپلیکیشن‌هایی که برای افزایش سطح مطالعه کودکان طراحی شده، Raz Kids یا یک انبار کتاب الکترونیک متحرک است که در آن انواع مختلفی از عناصر بازی یافت می‌شود

در این برنامه که بر روی گوشی یا تبلت کودکان قابل نصب است، صدها کتاب در ۲۹ سطح مختلف دشواریِ خواندن، ارائه شده است. بنابراین، با توجه به سن کودک، محتوای مناسب در دست هر دانش آموز قرار می‌گیرد. همچنین، این برنامه به قدرت تلفظ و قدرت دید کودکان نیز توجه کرده است و به همین منظور، میکروفونی دارد که کودکان می‌توانند صدای خودشان را ضبط و خواندن‌شان را تقویت کنند.

از سوی دیگر، قابلیت ضبط کردن صدا به معلم کمک می‌کند که آن‌ها را به همراه کودکان گوش کنند و این‌ گونه بر روی آن چیزی که تلفظ کرده‌اند، تمرکز کنند. این موضوع تاثیر خوبی بر حافظه کودکان خواهد گذاشت. تست‌هایی هم برای درک بیشتر مطلب ارائه شده است و زمانی‌که دانش‌آموزان به تست‌ها پاسخ درست بدهند، ستاره می‌گیرند. دانش‌آموزان همچنین می‌توانند با پول مجازی خود اقلام بیشتری تهیه و کتابخانه خود را شخصی کنند.

این روش استفاده از عناصر بازی برای آموزش، گیمیفیکیشن نامیده می‌شود که جزئیات آن را در ادامه می‌خوانید:

گیمیفیکیشن؛ روشی جذاب برای یادگیری

 یادگیری گاهی خیلی کسل‌کننده می‌شود، به گونه‌ای که توجه و تمرکز افراد برای ادامه دادن کاهش می‌‌یابد. این مسئله برای کودکان بسیار مهم است، چرا که در دوره حساس یادگیری قرار دارند و باید مفاهیم پایه‌ درسی یا حتی تربیتی و اخلاقی را به خوبی یاد بگیرند. بسیاری از ما والدین و آموزگاران، دوران مدرسه خود را به یاد می‎‌‌آوریم که هر گاه در کلاس، معلمان تلاش می‌کردند با بازی کردن مطلبی را به آموزش دهند، چقدر ذوق‌زده می‌شدیم و دوست نداشتیم این بازی‌ها پایان یابد. یا کارت‌های تشویق آفرین، صد آفرین و هزار آفرین که با داشتن تعداد مشخصی از آنها، جایزه بزرگتری انتظار ما را می‌کشید و باعث می‌شد برای رسیدن به آن تلاش کنیم.

همه این روش‌ها با هدف افزایش مشارکت و انگیزه کودکان برای حفظ و ادامه یادگیری به کار برده می‌شد؛ امروزه که از ابزارهای هوشمند مثل تلفن همراه یا تبلت برای آموزش استفاده بیشتری می‌شود، گیمیفیکیشن یا بازی‌کاری، بازی‌سازی یا بازی‌گونه‌سازی با استقبال زیادی مواجه شده است.

بازی به هر شکلی که باشد، از طریق سرگرم کردن و مشارکت و فعالیت، انگیزش را افزایش می‌دهد و هیچ جای دیگری به جز آموزش این موضوع اهمیت ندارد. گیمیفیکیشن یعنی استفاده از بازی‌ها و تفکرات بازی‌گونه در زمینه‌هایی مثل یادگیری و آموزش که ماهیت بازی و سرگرمی ندارند؛ بازی‌وار سازی، برای ایجاد تعامل و انگیزه در افراد به منظور رسیدن به اهداف استفاده می‌شود و ایده استفاده از بازی‌ها و تکنیک‌های بازی برای جلب توجه مخاطب است. در واقع در این روش، از عناصر بازی برای افزایش میزان درگیری کاربر با موضوع مورد نظر استفاده می‌شود.

گیمیفیکیشن سرگرم‌کننده است؛ اما باید چیزی فراتر از خواندن چند لغت روی صفحه نمایش یا تماشای یک ویدئو باشد تا در موضوعات مختلف با تمرین، مهارت کسب شود. آموزش‌هایی که از طریق گیمیفیکیشن انجام می‌شوند، تنها یک قدم عقب‌تر از تمرینات واقعی قرار می‌گیرند، اما از نظر انتقال دانش و اطلاعات لازم از آموزش واقعی بهتر عمل می‌کنند. چرا که در گیمیفیکیشن می‌توان از آموزش عملی و تجربه نیز استفاده کرد که بازدهی آموزش و یادگیری را افزایش می‌دهد.

گیمیفیکیشن; بازی با آموزش!

مزیت استفاده از بازی‎ در آموزش این است که بسیار سرگرم کننده، ساده، قابل فهم و بدون محدودیت زمانی و مکانی و فردی است. ساده‎‌ترین مفهوم گیمیفیکیشن ، استفاده از مکانیزم‌های بازی مثل امتیاز دادن، نشان افتخار و لزوم رسیدن به یک سطح از مهارت مشخص برای رفتن به مراحل بالاتر است. استفاده از این مفاهیم بازی در طراحی آموزش و جلب مشارکت افراد در فعالیت‌های مختلف تاثیر مثبتی دارد و استفاده از جایزه‌ها و امتیازهای مجازی باعث تقویت و همکاری بیشتر افراد می‌شود.

همچنین، با استفاده از نشان‎های تشویقی که در فواصل یادگیری در اختیار فراگیران قرار می‌گیرد، آنها تلاش می‌کنند برای دریافت این نشان‌ها و کسب رتبه بالاتر، بیشتر درگیر یادگیری شوند که این امر منجر به بالا رفتن بهره‌وری، کسب بازخورد مناسب برای کودکان و در نهایت، والدین آنها می‌شود.

در حالت‎های پیشرفته‎ترِ استفاده از گیمیفیکیشن ، محتوای درسی یا موردی که برای آموزش در نظر گرفته شده است، در فضای بازی گنجانده می‎شود که شامل شبیه‌سازی، انیمیشن و خط سیر داستانی است. نتیجه استفاده از همه این راهکارها، افزایش درگیری، علاقه و اشتیاق کودکان به یادگیری است. علاوه بر این، بازی‎های جذاب می‎توانند حواس بینایی، شنوایی و لمسی را برای تبادل اطلاعات با بازیکنان درگیر و با هم ترکیب کنند. این در حالی است که استفاده از چند حس برای آموزش، در یادگیری بیشتر موثر است.

یک استراتژی بازی سازی خوب می‌تواند تغییرات رفتاری زیادی را به خصوص در هنگام ترکیب با اصول علمی «تکرار» و «تکرار با‌فاصله» ایجاد کند که این امر، امکان به یاد آوردن و تقویت حافظه را افزایش خواهد داد. استفاده از بازی به دانش آموزان اجازه می‌دهد که شکست بخورند و پیروز شوند؛ در بازی به کودک حس عاملیت و ماموریت داده می‌شود و هر چه این حس بیشتر باشد، عملکرد آن نیز بهتر می‌شود. تورنومنت‌ها یا مسابقات، برای کودکان انگیزه ایجاد می‌کنند که موضوعات و تمرین‌ها را یاد بگیرند. علاوه بر این، هر کسی دوست دارد اسم خود روی تخته اعلان‌های مدرسه یا دانشگاه ببیند. این رقابت‌ها باعث می‌شود کودکان بخواهند آن چیزی را که یاد گرفته‎اند، نشان دهند.

گیمیفیکیشن و اجتماعی شدن

مربیان آموزشی امیدوار هستند که یادگیری را به محیط غیر رسمی نیز منتقل کنند. بازی‌ها کمک می‎کنند انرژی کلی کلاس افزایش یابد و کنجکاوی و یادگیری پس از ساعت مدرسه نیز ادامه داشته باشد. همچنین، معلمان به وسیله گیمیفیکیشن می‌توانند همدلی و همراهی را بین کودکان افزایش دهند. به عنوان مثال، تعیین کنند که اگر ۸۰ درصد دانش آموزان کلاس شما به هدف مورد نظر رسیدند، به آنها پاداش ‌می‌دهند. بنابراین، با این روش کودکان به جای رقابت، تلاش می‌کنند با هم در آن تکلیف درسی به مهارت برسند و در این راه به هم کمک می‌کنند.

گیمیفیکیشن در آموزش الکترونیک یک محیط یادگیری موثر و غیررسمی را فراهم می‎کند و به آموزگاران و والدین کمک می‌کند، شرایط و چالش‌های واقعی زندگی را در یک محیط امن ایجاد کنند و به همراه کودکان به حل این چالش‌ها بیندیشند که توانایی استدلال و قضاوت کودکان را نیز تقویت می‌کند.